Hans Børli kalte nebbet til svarttrasta for «en spydspiss smidd av sol». Foto: Kjetil Rydland.

Våren er her, og fuglane syng om kapp frå tretoppane; den finaste songen kjem nok frå dei ulike trastene som er komne tilbake frå overvintring i sørlegare strok.

Nokre av dei finaste songfuglane har me rett utanfor stovedøra, der det høyrest ut som om dei kappast om å få fram dei vakraste tonane. Det gjer dei òg, men ikkje for å koma i avisa; dei er vel meir opptekne av å finna seg ein make å setja bu med.

Dei siste vekene har me høyrt desse trolske tonane frå grantoppar både ute i skogen rett utanfor stovedøra. Når måltrasta er komen tilbake for å hekka, og underheld frå grantoppane, veit me at våren er komen.

Måltrasta er ein god songar, men kanskje dei vemodige tonane frå svarttrasta gjer kanskje endå sterkare inntrykk. I Fitjar og mange andre stader blir ho også kalla sysvorta. Ivar Aasen fann ord som sysvorta og surssvarta, avleidde av det gammalnorske svidindsvort (svartsvidd).

Diktaren Hans Børli skreiv at «sangen stiger ut av landeveissigøynernes århundregamle sorg». Om du tar deg tid til å lytta til svarttrasta, forstår du kva diktaren meiner. Songen som du skal lytta etter, kan du finna på nettstaden fuglelyder.net.

Måltrasta ser ut til å lika seg i toppen av ei gran. Foto: Kjetil Rydland.
Skjetatrast eller gråtrast på bakken ved Fitjarelva. Foto: Kjetil Rydland.

Den vanlegaste trasta vår er nok gråtrasta, eller skjetatrasta. Songen hennar er nok ikkje fullt så imponerande som dei andre trastene.

Er du retteleg heldig, kan du høyra songen til ringtrasta, som også er å høyra i Fitjar.

Men me slår eit slag for svarttrasta, og minner om ord som kan vera verd med seg ut i den stemningsfulle vårlufta, «Alle dikt» av hans Børli:

- Annonse -

Gud har sorg. Derfor
er blomstene så kvidefullt vakre,
svarttrost-strupen så hvit av toner
når skumringen faller i mai, kvinnene
så kuldskjært svaie i knebuen der de går
i motlys på frosne vinterveier
og har sine drømmer omkring seg som
en duft
med røtter djupere enn tælen.
Alle dikt
er spunnet av sorg.

Også Gleden.

Hans Børli
Ringtrast i Fitjarafjellet. Foto: Kjetil Rydland.
Måltrast i typisk positur i toppen av ei gran. Foto: Kjetil Rydland.