Sander Aarskog og dei andre niandeklassingane må konsentrera seg når dei ror ut frå Port Steingard. Foto: Kjetil Rydland.

Elevar frå ungdomsskulen på Rimbareid møtte opp på Port Steingard i Kråko onsdag morgon for å vera med på «Snakkast på fjorden», eit undervisningsopplegg i regi av Kystsogevekene 2018.

Her tok dagleg leiar i Kystsogevekene, Kjell Magnus Økland, imot elevar og lærarar frå Rimbareid, og hadde ulike aktivitetar å by på.

Samarbeid, sjømannskap og meistring

Naturlegvis var Einar Matre på plass med seglskuta Seladon frå 1937. Han tok elevar med seg ut på fjorden, der dei fekk dei læra å heisa segl og navigera etter gamle sjømerke og meir moderne utstyr.

Samtidig tok Kjell Magnus Økland seg av andre elevar, som lærte å ro i ein svær robåt, som er ein kopi av livbåten til Statsraad Lehmkuhl. Dei to båtane dei hadde med på prosjektet, tilhøyrer 17. mai-komiteen i Bergen, fortel Økland.

Med myndig røyst kommanderte han elevane ut på fjorden og rundt Hyseholmen. Her lærte dei kor viktig det er å ro i takt for å få god fart, og han viste korleis dei svinga den store båten ved at roarane på eine sida slutta å ro, eller bremsa med årane.

Og så lærte me kvifor det heiter styrbord og babord på sjøen, og ikkje høgre og venstre. Styrbord er på den sida styreåra var, og babord kjem av bakbord (bak ryggen på styrmannan). På engelsk er det litt enklare, då babord heiter port side, den sida av båten me legg inntil kaien. Så no veit me det.

Stig André Maraas og Sam Jacob Horneland fekk prøva seg med roret, og såg ut til å ha eit greitt grep om det. Stig André meinte det hadde gått betre om dei andre hadde rodd i takt med han, men det er ikkje sikkert alle var einige.

Enkelte jenter meinte dei kunne det meste frå før, men det såg ikkje heilt slik ut …

«Med berekraft som rettesnor»

I strandkanten samla Arne Øy og Anna Olsvold frå FN-sambandet grupper av elevar og arbeidde med ulike praktiske oppgåver. Her fekk elevane læra om berekraftig utvikling og granska ei strand.

Arne Øy tok elevane med seg i strandkanten og leita etter plastbitar. Dei samla inn, registrerte og sorterte det dei fann. – Og så sender me det inn til forsking, fortalte veteranen, som har arbeidd med miljøvern ei mannsalder.

Han fortel at dei reknar plastbitar under 5 mm for mikroplast, og den er for liten til å bli rydda. På ei vanleg strand er det ofte 10 000 til 20 000 slike småbitar.

– Me veit for lite om kor farlege desse småbitane er, understrekar ein uroleg Arne Øy.

Han fortel at han set stor pris på samarbeidet med Kystsogevekene, Friluftsrådet og dei andre samarbeidspartnarane i «Snakkast på fjorden».

Det er alltid ekstra kjekt å vera med på prosjekt som har sterk lokal forankring, seier veteranen i FN-sambandet.

Snakkast på fjorden

• «Snakkast på fjorden» er eit prosjekt i Kystsogevekene 2018, som varer frå 4. august til 16. september.

• Meir enn 1000 elevar i ti ulike kommunar får vera med på ein annleis skuledag på og ved sjøen.

• Samarbeid mellom Bergen og omland Friluftsråd, seglskuta «Seladon», Coasteering AS, Ragn Sells, FN-sambandet og Kystsogevekene.

• «Snakkast på fjorden 2018» har kome i stand via aktiviseringsmidlar til friluftslivsformål frå Miljø- og klimadepartementet, løyvt av Hordaland fylkeskommune.

• Målet er at prosjektet skal bli starten på ein årleg tradisjon under Kystsogevekene.