DEBATT: Kvifor vel Fitjar kommune å gå til innkjøp av appar som berre er tilgjengelege på bokmål? spør Fitjar mållag.

Av: Styret i Fitjar Mållag

Skulen i Fitjar skal digitaliserast. Nye fagplanar legg meir vekt på at elevane skal læra digitale ferdigheitar. Samfunnsutviklinga gjer at unge i dag tildegare må læra å henta inn og behandla informasjon frå internett, vera kreative og skapande i digitale ressursar, samt kommunisera med andre i digitale omgivnadar.

Tidlegare har innkjøp av IKT utstyr vore retta mot ungdomstrinnet, med mål at alle elevane skal ha tilgang til eigen pc. No står barnetrinnet for tur, og det er dei minste som skal utstyrast med kvar sin maskin.

Det er når ein ung ein lærer språk, og språkopplæring skjer i alle fag, ikkje berre i norsktimane. Her på Fitjar er det nynorsk ungane skal læra. Det er difor skremmande at  Fitjar kommune ikkje ser ut til å tenka på nynorskopplæringa når dei no digitaliserer skulen!

I plangrunnlaget bak digitaliseringa (skulebruksplan 2019 – 2023, og IKT plan for skulane i Fitjar 2017 – 2020) er nynorsk nemnt berre 1 gong. I skulebruksplanen er det nemnt at det er ei utfordring at det er lågare tilbod av appar på nynorsk. Tilbodet er lågare, men det finst! Så kvifor vel Fitjar kommune å gå til innkjøp av appar som berre er tilgjengelege på bokmål?

Fitjar kommune har kjøpt inn datamaskinar med operativsystemet Chrome OS, såkalla Chromebook maskinar.  Chromebook har berre brukargrensesnitt på bokmål. Til maskinane ynskjer ein å kjøpa 4 appar. To av desse har ikkje nynorskversjon, dei andre to har berre delvis nynorskversjonar.  Kvifor vel ikkje Fitjar kommune andre appar som faktisk har nynorskversjon, eller krev at appane skal koma med nynorskversjon.

Opplæringslova seier at eleven har rett på læremiddel på eiga målform. Læremiddel skal koma på nynorsk og bokmål til same tid og til same pris. Lova spesifiserer at eit læremiddel er alle trykte, ikkje-trykte og digitale element utvikla til bruk i opplæring.  Kommunen som skuleeigar har ansvaret for å følgja lova.

– Det er ikkje greitt at ein ikkje fylgjer lova. Ho er heilt tydeleg og gjeld både digitale og analoge læremiddel, sa Jan Tore Sanner, som dåverande kunnskaps- og integreringsminister i april 2018.

Fitjar Mållag oppmodar difor Fitjar kommune til å ta opp saka i kommunestyre og gjera fylgjande vedtak:

Fitjar kommune vil ha eit godt nynorsk opplæringsmiljø for elevane våre. Etter opplæringslova skal alle læremiddel koma i både nynorsk- og bokmålsversjonar, men med det store tilfanget av digitale læremiddel bryt mange produsentar og skular lova.

Nynorske klasserom vert fylte opp av læremiddel på bokmål. Ifølgje opplæringslova har skuleeigar ansvaret for å oppfylla elevane sine rettar. Nynorskelevane ser mindre av språket sitt rundt seg enn bokmålselevane gjer. Det er difor ekstra viktig at desse får sjå og lesa mest mogeleg nynorsk i opplæringa.

Me vil difor:

  • ikkje kjøpa inn og nytta digitale læremiddel som etter opplæringslova skal finnast på nynorsk
  • gje klar melding til tilbydarar om at kommunen ikkje kan gjera innkjøp om læremiddelet ikkje finst på nynorsk
  • setja same krav til språk i innkjøp som kommunen gjer av kontorstøtteprogram og administrativ programvare

Fitjar kommune krev at Kunnskapsdepartementet sørgjer for at læremiddelprodusentane følgjer lova og såleis sikrar nynorskelevane sine rettar.