Den perfekte gyteplassen er i den vesle ”lagunen” ved innfallsosen i Indre Botn, og i bekkefaret ovafor. Utsikt frå baksida av Kidno. Foto: Kjetil Rydland.

Vegetasjonen i fjellet har endra seg i Fitjarfjellet etter at det har blitt lenger og lenger mellom beitedyr i fjellet, skriv Karl Gloppen i dette kapittelet i artikkelen om Botn.

Av: Karl Gloppen.

Vegetasjonen i Botn har endra seg, her som dei aller fleste stadene i Fitjarfjellet. Og når så å seia all beiting av sauer, hestar og kyr er slutt, vil fjellvegetasjonen utvikla seg uhindra av menneskeinngrep. Då eg byrja å gå i desse traktene, i 1950-åra, var det ein del småbjørk som hadde vakse opp på nordsida av vatnet, men berre inn til neset. Elles var det snaufjell.

I Inste Botn har det auka på med lauvskog dei siste åra. Foto: Kjetil Rydland.

Fjellsida lenger aust mot morenen er ei uframkomeleg ”grovur” som når heilt ned til stranda. Difor var det vanskeleg å gå heilt rundt dette vakre fjellvatnet. På sørsida av det ytre bassenget fanst det ein og annan fjellaure, nokre raunar og småbjørker ned mot vatnet. Dessutan var det ein del brake som gjorde det litt vanskeleg å ta seg fram somme stader. Inst i Botn vaks det ein del fjellbjørk på nord- og austsida – opp mot Kidnabroto og Mosavassheio. Nede ved sjølve morenesletta var det mest gras, urter, bærlyng og røsslyng. Men før i tida var det sommargrønt i Botn. Toralf Vik minnest at dei plukka blåbær mellom urane der.

Det var her beitedyra ofte helt seg, ein kunne vera bra sikker på å treffa på ein flokk hestar, nokre kviger eller gjeldfe på denne morenesletta. Men dei siste 20 åra har tilskoginga auka. Både på nord- og sørsida av vatnet veks det villskog. Og braken har no teke over i Inste Botn. Som døme på dette kan eg nemna at ei hytte som er plassert inne mellom nokre høge steinar på nordsida av Botnavatnet, og som før var lett å sjå frå stien på sørsida. Denne hytta er no usynleg, gøymd bakom unge fjellbjørker.

Hytta på nordsida av Botnavatnet er no ikkje heilt usynleg. Foto: Kjetil Rydland.

Dyrelivet her i den lune Botn skil seg ikkje særleg frå andre stader i nordfjellet. Oppe i stupa under Kløvskarfjedlet har det vore ramnereir – og nokre meiner også ørnereir, men eg har sjølv aldri observert noko slikt.

Eg har eit par gonger sett lom som har letta på lang avstand. Botnavatnet har lite av siv og andre vassplanter, men det er mudderbotn langs landet nokre stader. Slike strandsoner er god biotop for botninsekt og vassplankton, og dermed også attraktive for ender. I så måte liknar det på Svartavatnet.

Auren likar seg her. Blank og fin å sjå til er han, men altfor liten og slank. Vatnet er nok overbefolka. Den perfekte gyteplassen er i den vesle ”lagunen” ved innfallsosen i Indre Botn, og i bekkefaret ovafor.

Auren i Botnavatnet er helst liten. Foto: Privat.