Butikkeigar Joar Hope ved disken i den nye gardsbutikken. Foto : Helga Rimmereid

Ein eigen butikk med gardsmat frå småprodusentar i Noreg opna i dag i lokalet der Fitjar såpekokeri heldt til tidlegare.

Vegg i vegg med «Videoen» står butikkeigar Joar Hope bak disken i den nyinnreia og nyopna gardsmat-butikken sin; Fitjar gardsmat. Joar har sansen for god norsk mat som er laga slik den har blitt laga i generasjonar, basert på gode, tradisjonsrike oppskrifter og produsert «for hand», på «gamle-måten», i motsetnad til det han kallar industri-mat.

Nokre få matprodusentar på Fitjar sel litt grønsaker og anna «privat» heime frå tuna og nokre har selt produkt på standar i samband med festivalar o.l., men nokon eigen gardsbutikk er det ikkje på Fitjar frå før. Så langt kan ikkje den nye butikkeigaren skilta med lokal mat frå Fitjar, men håpar han kan få på plass noko etter kvart. Men i hyllene og kjøledisken er det mykje godt å finna frå gardar på Vestlandet og andre stader i Noreg. Her er syltetøy, saft, honning, spekemat, ost, søtsaker og meire til, frå Bømlo, Tveit gard, Vikedal og andre stader lenger vekke. Det einaste produktet som ikkje kjem frå Noreg er kandissukkeret. Det gamaldagse snopet på snor, som mange hugsar å ha kjøpt hos Nillo på skjeret, har mange spurt etter og han trur ikkje der er å få tak i andre stader på øya, så difor valde butikkeigaren å ta inn dette eine utanlandske produktet, som kjem frå Danmark. Men målet er å selja norsk mat og å løfta fram og opp dei norske småleverandørane.

Stemninga i butikken er lun og god. To små kafè-bord ved vindauga innbyr til ein liten pause i kvardagen, produkta er tydeleg og delikat presentert, interiøret er lyst og luftig, og ein kan kanskje ana ei svak duft av såpe etter den førre drifta. Ein gamaldags kjøpmannsdisk og ei stor gamal vekt skapar stemning og set nok minna i sving hos mang ein gamal krambod-kunde. Fleire «snurrepiperier» er plassert rundt omkring skapar ei eiga stemning i butikken, og understrekar at produkta her er ein del av gamle tradisjonar. 

Mange av produkta var fint stilt ut i gamle, beisa eplekassar som var hengt opp på veggane. Foto: Helga Rimmereid

Det var godt med folk innom dei første timane etter at Hope opna dørene kl. 12.00, kan han fortelja. Dei kom ikkje berre for gratis kake men handla og ein del, og det mest populære produktet så langt har vore osten smaksett med ramslauk, fortel seljaren, som mange kjenner att frå den tida han køyrde fiskebil. Språket røper at kremmaren ikkje har slite barneskoa sine på Fitjar, men Ryfylkingen frå Hjelmeland har likevel allereie budd omkring 10 år her, i Øvrebygda.  

I det eg ramla inn dørene rett før klokka fire låg det berre tre ramslauk-ostar att i kjøledisken. Osten hadde eg ikkje skjenka ein tanke, men eg var redd eg ikkje kom til å rekka butikken før stenging og kom springande stappmett rett frå middagsbordet. Det var ikkje det best utgangspunktet for å handla mat eller takka ja til servering av gratis kake og kaffi, og hadde eg visst at eg fekk servert dessert her skulle eg forsynt meg litt meir forsiktig frå eigne gryter. Dessutan kunne Roar roa meg med at eg eigentleg hadde god tid, for for at hyttefolket og skal få rekka å handla seg noko godt til helga held han ope heilt fram til kl. 18.00 om fredagane. Måndag og tysdag held han stengt, men resten av veka, til og med laurdag, er det ope.  Kremmaren ser ikkje for seg å kunna leva av berre butikken. Han vil framleis reisa omkring på festivalar og anna med ein del av dei same produkta som han har i butikken, slik han har gjort tidlegare. Då får han samstundes og reklamert litt for butikken på Fitjar, som han håpar får stor oppslutnad slik at han gradvis kan utvida sortimentet.

Kamerat Ole Andreas Endresen støttar gladeleg opp om kameraten sin butikken. Han er einaste kunden då eg er innom butikken og har allereie handla litt, og snakkar varmt om konseptet med gardsmat. Han har, til liks med butikkeigaren, sansen for å kjøpa mat frå småleverandørar som produserer maten på ein heilt anna måte enn dei som produserer i stor skala.

– og det kjennes på smaken!, understreka Joar, før han tipsa om at det nok er litt kake å få på laurdag og, for meg og andre som ikkje hadde plass i magen i dag, eller som jungeltelegrafen ikkje hadde nådd med bodskapen om butikkopninga.

Gardsmat-butikken ligg på gateplan, vegg i vegg med Videoen, og innbyr til eit besøk med sin lune kafè-stemning. Foto: Helga Rimmereid