Slik såg Karl Gloppen for seg brannen i Melen etter den dramatiske påskeaftan. 

Den store brannen i Melen

Påskeaftan 1974 var det storbrann i fjellet, og nærmare 3000 mål blei avsvidd på Melen, Melsmyrane og Jørundskogen. Karl Gloppen har skrive ei levande skildring av sløkkearbeidet, som me har fått lov å leggja ut på Fitjarposten. 

 

Våren 1974 var det nydeleg vêr i heile mars og utover i april, så det var knusktørt i marka og svært stor brannfare då me kom til påskeaftan, 13. april. Uforsiktig omgang med open eld i nordre kanten av Melsmyrane førte til brann som raskt kom ut av kontroll, og utvikla seg til ein storbrann. Nesten 3000 mål lyngmark og skog blei svidd av om ettermiddagen og kvelden påskeaftan.

Karl Gloppen var med og sløkte, og har laga ei levande skildring av den dramatiske kampen mot flammane på Melsmyrane, i Jørundskogen og i Melen. I dag kjem første del av artikkelen, og resten kjem på påskeaftan. Me gir ordet til Karl Gloppen:

« … Men folk på Rydland og Tislavoll hadde alt oppdaga den store røyksøyla som steig opp nord for Melen. Telefon- og brannvarsling vart sett i verk, og snart visste heile bygda om brannen, Fitjar og Stord brannvern vart tilkalla, og etter nokre timar kom folk frå Fitjar, Leirvik og Sagvåg o0g vart med i sløkkinga.

 

Ved middagstider «hoppa» brannen over den einaste naturlege forsvarslinja: Bekken som renn ned frå Kløvskarvatnet og sørvestover, under Litlemelen. Vinden var så sterk at brennande kvister og glør tende fyr på andre sida. Kristen Aarbø var med i Fitjar brannvern og bruka ei ryggsprøyte. Han hugsa at sløkkjemannskapet der måtte i all hast trekkja seg ut, før dei vart omringa av elden.


Biletet er teke frå vesthalla av Litlemelen i fjor og viser delar av Melsmyrane. Foto: FP-arkiv/KR. 

I vesthalla av Litlemelen var det på den tid frodig vegetasjon. Oppover den bratte fjellsida vaks det ein del villfurer, som somme stader tetna til samanhengande skog. Men det som mest dominerte vegetasjonen var ein mannshøg, tett skog av søylebrake. Det var blitt mest uråd å trengja gjennom dette morasset på vestsida av fjellet.

 

Ved 4-tida om ettermiddagen stod heile Litlemelen i eit einaste flammehav. Nede på Melsmyrane var det lettare å sløkkja, då elden spreidde seg seint i motvind. Kristen Aarbø og andre øvrebygdarar sløkte elden der. Men no stod også den skogkledde Sørlio i den yttarste fare. Her var det hovudinnsatsen måtte setjast inn.

 

Fitjar brannvern gjorde ein god innsats, sjølv om brannslangane som skulle fått vatn frå bekken som kjem frå Gavlavatnet ikkje fungerte, av di bekken nesten var tørka inn. Mannskapet måtte delvis gå over til manuell sløkking. Langs med bekkefaret greidde sløkkingsmannskapet å slå ned elden då det lei utpå kvelden.

Men flammefronten rasa vidare søraustover, heilt fram til Gavlavatnet. Der «tøkte» sløkkjemannskapet elden ute på eit nes. Lenger nord trengde brannen seg fram til Nedre Hedledalstjødno, og på toppen av Sørlihompane loga det kraftig i mørkninga om kvelden». 

 

 
På berget ved Gavlavatnet, til venstre for midten av biletet, greidde me å stoppa «vestflanken» av den store påskebrannen. Foto: FP-arkiv/KR. 

Underteikna var med og følgde flammane over Melsmyrane og opp i Jørundskogen, til me greidde å stoppa brannen ved Gavlavatnet. Etter å ha gått brannvakt langs bekken saman med folk frå Stord HV bar eg dei siste brannslangane frå Gavlavatnet og ned til Hammaren ved utløpet av Ytste Sørlivatnet, frø eg gjekk heim. Eg hadde ikkje meir å bidra med den kvelden. 

Resten av artikkelen til Karl Gloppen blir lagt ut påskeaftan; her vil det gå fram at ikkje alle var like utslitne, og blei med oppover Melen og kjempa vidare mot flammane.