Frode Iversen.

Sogekveld med historisk sus

Sogekveldane som Fitjar Sogelag og Fitjar kommune arrangerer i lag, har blitt eit årleg arrangement mange fitjarbuar ser fram til. Ikkje minst sogeskriftet. Torsdag kveld lokkar dei og med eit spennande foredrag med ditto foredragshaldar.

Frode Iversen
 skal nemleg snakka om «Fitjar i vikingtida sitt kongedøme». Eit foredrag med skikkeleg historisk sus altså.

Frode Iversen (1967) er frå Stavanger og tok doktorgraden ved Universitetet i Bergen i 2005. Han blei professor i 2013 og arbeider no ved Kulturhistorisk museum, Universitetet i Oslo.

Dei seinare åra har han leia eit stort europeisk forskingsprosjekt om tingstader og kongemakt i Nord-Europa. Til daglig arbeiear han med arkeologiske utgravingar på Østlandet og Sørlandet, og er for tida prosjektleiar for dei store pågåande utgravingane på kongsgarden Åker ved Hamar i Hedmark. Han er også kjent frå NRK TV-serien Arkeologane saman med Arne Hjeltnes.

Kongemakt i yngre jernalder
Over heile Nord-Europa var kongemakta i yngre jernalder basert på eit nettverk av kongsgardar. I Karolingerriket låg desse langs dei store elvane – dåtidas tyske motorvegar – og med særlege konsentrasjonar av kongsgardar i visse område.

Frode Iversen har i mange år arbeidd med kongsgardar både i Norge og Skandinavia, og dessutan i England og Tyskland. I Norge var vikingtidas «reisekongedømme» basert på store gardar langs kysten til underhald for konge og krigarfølgje. I fjordområda innanfor knytte kongen til seg lokale stormenn med delegert kongeleg myndighet og militær makt.

Fitjar si rolle
I foredraget vil Iversen legge særleg vekt på Fitjar si rolle i utviklinga av eit kongedømme på Vestlandet som etter kvart blei til Norge.

Var Fitjar ein typisk kongsgard, eller hadde den nokon spesielle trekk som skilte den frå andre kongsgardar?  

«Reisekongedømmet» blei gradvis endra da kongen fekk fastare forankring i byane og med framveksten av statssamfunnet på 11-1200-tallet der Bergen blei den viktigaste kongebyen på Vestlandet. Fitjar forsette å vera krongods ut middelalderen. Kongen og kommandantane på Bergenhus synest å ha hatt spesiell interesse i Fitjar som jaktområde. I tillegg var Fitjar ein viktig tingplass. Var det derfor kongen beheldt Fitjar såpass lenge? 

Dikt og musikk – og sal av sogeskrift
På programmet vidare står:

– Dikt/Musikk med Marit Digernes / Bård Inge Bø.
Marit Digernes er frå Stord, og busett i Fitjar. Ho skal lese eigne dikt på Sogekvelden. Ho er aktuell i  antologien «Døden er et kolon» som nyleg er utgitt på Damm forlag. Ho har tidlegare vore publisert i tidsskriftet Stemmer og antologien Gatelys. Med seg har ho Bård Inge Bø frå Fitjar på gitar.

– Kafé Fitjar bygdekvinnelag.


– Sal av nytt sogeskrift.

Det heile finn stad i Kultursalen i FKIB.


Billettsal hjå Larsen Multihandel og Thea Træet. Pris kr: 200. Barn u/16 år gratis.