Årets flottaste meteorsverm på Luciakvelden

 Eldkule frå ein annan meteorsverm (Leonidene) i 2009. Foto: Navicore/Wikipedia 

Søndag 13. desember, Lucia-kvelden, og måndag 14. desember får vi årets flottaste meteorsverm! Opptil 120 stjerneskot er venta å fare over himmelen kvar time, og i år er forholda gunstige sidan månelys ikkje forstyrrar, fortel Science fiction-forfattar og vitskapsformidlar Anne Mette Sannes og astrofysikar Knut Jørgen Røed Ødegaard i ei pressemelding. 

Og dei fortset: 

– Geminide-svermen rundt Lucia-dagen 13. desember er like sikker som julekvelden, og det som skjer, er at Jorda passerer gjennom dei tettaste delane av støvbandet frå objektet 3200 Phaethon. Støv- og sandkorn kjem inn i atmosfæren med 127 000 km/t og brenn opp på grunn av luftmotstanden. Dei siste åra har aktiviteten gradvis tilteke. Estimata for årets sverm er 120, men det kan ikkje utelukkast at aktiviteten blir større. Det er forventa eit langvarig maksimum natt til 14. desember og 15. desember. 

Ein tynn månesigd går ned i sydvest tidleg på kvelden, og i år vil derfor ikkje månelys forstyrre. Einskilde år gjer nemlig sterkt månelys himmelen for lys til at vi kan sjå dei svakaste av stjerneskota, men i år blir forholda perfekte! 

Kva er ein meteorsverm?
Meteorsvermar skuldast som regel at Jorda passerer gjennom støvband i rommet som kometar har late etter seg. Men merkeleg nok ser ikkje dette ut til å gjelde for Geminidane sidan partiklane i denne svermen stammar frå asteroiden 3200 Phaethon, som vart oppdaga i 1983. Objektet liknar i utsjåande og samansetjing på ein av de store asteroidane i asteroidebeltet mellom Mars og Jupiter, men fleire forskarar meiner det kan være snakk om ein utdøydd komet. 

Korleis observere?
Geminidene er synlege frå heile landet, men for å oppleve fenomenet best mogeleg, bør ein forflytte seg lengst mogeleg vekk fra kunstig belysning og byar og gjerne litt opp i høgda. Det er også viktig å vere ute i mørkret ei stund for å få fullt nattsyn og å kle seg godt slik at ein kan vere ute ei stund utan å fryse. 

Les mer om svermen på http://www.astroevents.no/geminidene15.html